Hazard w rodzinie? Jak pomóc bliskim i chronić finanse.

Jak rozpoznać, że gra stała się problemem?

Rozpoznanie uzależnienia od hazardu u bliskiej osoby jest często niezwykle trudne. Hazardzista zazwyczaj ukrywa swój problem, zaprzecza mu, a nawet manipuluje otoczeniem, by móc kontynuować grę. W mojej praktyce widzę, jak bliscy latami żyją w niepewności, ignorując subtelne sygnały. Wczesne rozpoznanie jest jednak kluczowe, aby móc podjąć skuteczne działania, zanim sytuacja wymknie się spod kontroli.

Subtelne sygnały, które rodzina często ignoruje

• Ukrywanie grania: Bliska osoba spędza dużo czasu samotnie, często przy komputerze lub telefonie, staje się nerwowa, gdy ktoś próbuje zajrzeć jej przez ramię.
• Zaniedbywanie obowiązków: Obowiązki domowe, zawodowe czy szkolne schodzą na dalszy plan. Pojawiają się spóźnienia, nieobecności, a nawet utrata pracy.
• Utrata zainteresowania dotychczasowym hobby: Pasje, które kiedyś sprawiały radość, nagle przestają być atrakcyjne. Cała energia i uwaga skupiają się na hazardzie.
• Zmiany w zachowaniu i nastroju: Pojawia się lękliwość, drażliwość, wybuchy złości, a także objawy depresji, takie jak apatia, smutek, utrata energii.
• Niewytłumaczalne braki pieniędzy: Znikają oszczędności, pojawiają się drobne pożyczki, które nie są zwracane, lub niewyjaśnione wydatki.

Lista kontrolna: Niepokojące zmiany w zachowaniu i finansach

Aby pomóc Ci uporządkować obserwacje, przygotowałem listę konkretnych sygnałów, które mogą świadczyć o rozwijającym się uzależnieniu. Im więcej punktów się zgadza, tym większe prawdopodobieństwo problemu:

• Pożyczanie lub kradzież pieniędzy: Czy bliska osoba często prosi o pieniądze, których nie oddaje, lub zauważasz znikające sumy z domowego budżetu?
• Niewyjaśnione długi: Czy pojawiają się wezwania do zapłaty, monity z banków lub od firm pożyczkowych, o których wcześniej nie wiedziałeś/aś?
• Zaprzeczanie problemowi: Czy na sugestie dotyczące grania, bliska osoba reaguje agresją, bagatelizowaniem problemu lub kategorycznym zaprzeczeniem?
• Kłamstwa i manipulacje: Czy zauważasz, że bliski często kłamie na temat swojego miejsca pobytu, wydatków lub tego, co robił/a? Czy próbuje manipulować Twoimi uczuciami, by zdobyć pieniądze?
• Izolacja społeczna: Czy bliski unika spotkań towarzyskich, rodziny, spędza coraz więcej czasu w samotności, często w ukryciu?
• Zwiększona tajemniczość: Czy staje się bardziej skryty/a, zmienia hasła do telefonów, komputerów, ukrywa rachunki lub wyciągi bankowe?

Psychologia hazardzisty: Dlaczego gra staje się przymusem, a nie wyborem?

Ważne jest, aby zrozumieć, że dla osoby uzależnionej od hazardu gra przestaje być swobodnym wyborem, a staje się silnym, wewnętrznym przymusem. Na początku, to często niewinne poszukiwanie emocji, które w przypadku początkowych wygranych, wzmacnia iluzję kontroli i przekonanie o własnym "szczęściu". Silne pozytywne emocje, takie jak euforia czy poczucie wszechmocy, utrwalają ten schemat. Z czasem, gdy pojawiają się straty, hazardzista wpada w błędne koło "odegrania się", wierząc, że kolejna gra przyniesie upragnione zwycięstwo i zniweluje długi. To właśnie ten cykl, napędzany nadzieją i desperacją, prowadzi do całkowitej utraty kontroli i pogłębiania nałogu.

Fazy uzależnienia: Zrozumieć drogę hazardzisty

Faza 1: Iluzja kontroli i wielkich wygranych

Na początku, w tak zwanej „fazie zwycięstw”, hazardzista gra okazjonalnie. Często zdarzają się mu początkowe wygrane, które wywołują silne, pozytywne emocje euforię, poczucie ekscytacji i „szczęścia”. W tym okresie gracz zaczyna wierzyć w swoje specjalne umiejętności, intuicję lub po prostu „dobrą passę”. Stopniowo podnosi stawki i zwiększa częstotliwość grania, wciąż czując, że ma kontrolę nad sytuacją. To moment, w którym nałóg zaczyna się rozwijać, choć jest jeszcze niewidoczny dla otoczenia.

Faza 2: Gorzka pogoń za odrobieniem strat

W „fazie strat” sytuacja zaczyna się zmieniać. Gracz przegrywa coraz większe sumy, ale zamiast się wycofać, gra dalej, próbując się „odegrać”. To przekonanie, że kolejna gra przyniesie zwycięstwo i pozwoli spłacić długi, staje się dominujące. W tym etapie hazardzista zaczyna zaniedbywać rodzinę i pracę, a jego myśli koncentrują się wyłącznie na zdobyciu pieniędzy na dalszą grę. Pojawiają się pierwsze kłamstwa, ukrywanie strat i coraz większe poczucie winy, które jest jednak zagłuszane przez przymus grania.

Faza 3: Desperacja kłamstwa, długi i izolacja

„Faza desperacji” to moment, w którym hazard staje się najważniejszą rzeczą w życiu uzależnionego. Pojawiają się ogromne długi, często zaciągane w parabankach, u znajomych czy nawet z wykorzystaniem nielegalnych metod. Kłamstwa stają się normą, a manipulacja otoczeniem w celu zdobycia pieniędzy na grę jest na porządku dziennym. Gracz separuje się od bliskich, czuje silne poczucie winy, wstydu i wyczerpanie psychiczne, ale nie potrafi przerwać cyklu. To etap, w którym rodzina często odkrywa skalę problemu.

Faza 4: Utrata nadziei gdy pojawia się ryzyko najgorszego

Ostatnia, „faza utraty nadziei”, to najtragiczniejszy etap uzależnienia. Następuje całkowity rozpad relacji rodzinnych, spirala długów jest już tak duża, że wydaje się niemożliwa do spłacenia. Pojawia się głębokie poczucie beznadziei, bezsilności i osamotnienia. Na tym etapie często pojawiają się myśli samobójcze, ciężka depresja oraz sięganie po inne używki, takie jak alkohol czy narkotyki, w celu ucieczki od rzeczywistości. W tym momencie interwencja jest absolutnie kluczowa, aby zapobiec najgorszym konsekwencjom.

Skuteczna rozmowa z hazardzistą: Jak mówić, by być usłyszanym?

Pierwsza rozmowa z osobą uzależnioną od hazardu jest niezwykle ważna, ale jednocześnie bardzo delikatna. Moje doświadczenie pokazuje, że sposób, w jaki ją przeprowadzimy, może zadecydować o dalszych losach. Musimy pamiętać, że celem nie jest oskarżanie, ale otwarcie drogi do zrozumienia i podjęcia leczenia. Niewłaściwe podejście może pogłębić zaprzeczanie i opór, dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jak mówić, by być usłyszanym.

Zamiast oskarżeń rozmowa o uczuciach i faktach (Metoda komunikatu "JA")

Kluczem do skutecznej komunikacji jest unikanie oskarżeń, moralizowania czy gróźb, które tylko wzmacniają opór. Zamiast tego, skup się na faktach i swoich uczuciach, używając tak zwanych komunikatów "ja". Pozwala to wyrazić swoje obawy bez atakowania drugiej osoby, co zwiększa szansę na to, że hazardzista usłyszy, co masz do powiedzenia, zamiast od razu przechodzić do obrony. Przykłady:

• Zamiast: "Niszczysz rodzinę przez swój nałóg!" powiedz: "Boję się o naszą przyszłość finansową z powodu Twojego grania i czuję się bezsilny/a, widząc, jak to wpływa na nas."
• Zamiast: "Jesteś nieodpowiedzialny/a i myślisz tylko o sobie!" powiedz: "Czuję się zraniony/a i samotny/a, kiedy nie dotrzymujesz obietnic i spędzasz czas na grze zamiast z nami."
• Zamiast: "Musisz przestać grać natychmiast!" powiedz: "Martwię się o Twoje zdrowie i widzę, jak hazard Cię wyczerpuje. Chciałbym/chciałabym, żebyś poszukał/a pomocy."

Taka forma komunikacji jest skuteczniejsza, ponieważ skupia się na Twoich przeżyciach i konsekwencjach, które dotykają Ciebie i rodzinę, zamiast na ocenie i krytyce uzależnionego.

Najczęstsze błędy w komunikacji, które pogarszają sytuację

Wielokrotnie obserwowałem, jak dobre intencje bliskich prowadziły do pogorszenia sytuacji z powodu błędów w komunikacji. Oto najczęstsze z nich:

• Oskarżenia i moralizowanie: "Jesteś beznadziejny/a", "Jak mogłeś/aś to zrobić?" takie komunikaty wywołują poczucie winy i wstydu, ale nie motywują do zmiany, a jedynie do dalszego ukrywania problemu.
• Groźby bez pokrycia: "Jeśli nie przestaniesz, odejdę!" jeśli nie jesteś gotowy/a spełnić groźby, nie używaj jej. Brak konsekwencji podważa Twoją wiarygodność.
• Bagatelizowanie problemu: "To tylko taka zabawa, nic się nie dzieje" ignorowanie skali problemu utwierdza hazardzistę w przekonaniu, że jego zachowanie jest akceptowalne.
• Nadmierne "ratowanie" i branie odpowiedzialności: Spłacanie długów, tuszowanie problemów w pracy to wszystko zwalnia uzależnionego z konsekwencji i de facto podtrzymuje nałóg.
• Rozmowy pod wpływem silnych emocji: Krzyki, płacz, ataki złości choć zrozumiałe, są nieskuteczne. Rozmowa powinna odbywać się w spokojnej atmosferze.

Jak przygotować się do rozmowy, która może zmienić wszystko?

Przygotowanie do rozmowy z hazardzistą jest kluczowe. To nie jest spontaniczna pogawędka, ale starannie zaplanowana interwencja:

1. Wybierz odpowiedni moment: Rozmawiaj, gdy hazardzista jest trzeźwy, spokojny i nie jest pod wpływem silnych emocji związanych z grą (np. po dużej przegranej lub wygranej). Idealnie, gdy macie czas na spokojną rozmowę bez pośpiechu.
2. Spokojne nastawienie: Postaraj się zachować spokój i opanowanie. Pamiętaj, że Twoim celem jest pomoc, a nie eskalacja konfliktu.
3. Spisz kluczowe punkty i fakty: Przygotuj listę konkretnych przykładów zachowań i ich konsekwencji (np. "W zeszłym miesiącu zniknęło 2000 zł z konta", "Nie zapłaciłeś/aś rachunku za prąd"). Trzymaj się faktów, unikaj interpretacji.
4. Ustal cele rozmowy: Co chcesz osiągnąć? Czy jest to przyznanie się do problemu? Zgoda na konsultację ze specjalistą? Ustalenie konkretnych zasad? Miej jasne oczekiwania.
5. Przygotuj się na różne reakcje: Hazardzista może zaprzeczać, złościć się, obwiniać Cię, obiecywać poprawę. Bądź gotowy/a na każdą z tych reakcji i zachowaj spokój oraz stanowczość.
6. Zaproponuj konkretne rozwiązanie: Miej przygotowaną informację o ośrodkach leczenia uzależnień, grupach wsparcia czy terapeutach. Pokaż, że masz plan działania.

Postaw granice: Przestań ratować, zacznij pomagać

Wielu bliskich, kierując się miłością i troską, nieświadomie "ratuje" hazardzistę, co de facto podtrzymuje nałóg. Spłacanie długów, dawanie pieniędzy, tuszowanie problemów w pracy to wszystko sprawia, że uzależniony nie ponosi konsekwencji swoich działań. W mojej pracy z rodzinami uzależnionych zawsze podkreślam, że prawdziwa pomoc zaczyna się tam, gdzie kończy się ratowanie. Konieczne jest postawienie twardych i konsekwentnych granic, nawet jeśli wydaje się to okrutne. To forma "twardej miłości", która ma na celu zmotywowanie do zmiany.

Dlaczego spłacanie długów to najgorsza możliwa "pomoc"?

Spłacanie długów hazardzisty jest jednym z najbardziej szkodliwych działań, jakie bliscy mogą podjąć. Dlaczego? Ponieważ:

• Pozbawia konsekwencji: Hazardzista nie doświadcza pełnych konsekwencji swoich działań. Wie, że zawsze zostanie "uratowany", co utwierdza go w przekonaniu, że może kontynuować grę.
• Utrwala nałóg: Brak konsekwencji usuwa jeden z głównych czynników motywujących do podjęcia leczenia czyli bolesne zderzenie z rzeczywistością.
• Zwiększa poczucie bezkarności: Uzależniony może czuć, że jego zachowanie nie jest aż tak złe, skoro ktoś inny ponosi za nie odpowiedzialność.
• Niszczy finanse rodziny: Spłacanie długów hazardzisty to często wpadanie w spiralę zadłużenia całej rodziny, co prowadzi do jej ruiny.

To trudna lekcja, ale musimy zrozumieć, że odmowa spłacania długów nie jest brakiem miłości, lecz aktem odpowiedzialności, który może uratować zarówno uzależnionego, jak i całą rodzinę.

Konkretne kroki: Jak odciąć hazardzistę od pieniędzy?

Odcięcie dostępu do pieniędzy to jeden z najtrudniejszych, ale i najskuteczniejszych kroków w walce z uzależnieniem. Oto, co możesz zrobić:

1. Zablokuj dostęp do wspólnych kont bankowych: Jeśli to możliwe, zmień hasła, a najlepiej załóż osobne konto, na które będą wpływać Twoje dochody.
2. Zablokuj dostęp do kart kredytowych: Anuluj wspólne karty kredytowe lub obniż limity do minimum.
3. Odmów pożyczania gotówki: Bądź konsekwentny/a. Nie daj się przekonać prośbom, obietnicom czy manipulacjom. Każda złotówka dana hazardziście to potencjalna złotówka na grę.
4. Zabezpiecz ważne dokumenty finansowe: Schowaj w bezpiecznym miejscu dowody osobiste, paszporty, karty bankomatowe, dokumenty kredytowe i inne, do których hazardzista mógłby mieć dostęp.
5. Przejmij kontrolę nad budżetem domowym: Jeśli to możliwe, to Ty zarządzaj wszystkimi finansami, opłacaj rachunki i kontroluj wydatki.

Ustalanie nienegocjowalnych zasad: Stwórz domowy kontrakt

Wprowadzenie jasnych, nienegocjowalnych zasad w rodzinie jest kluczowe dla odbudowy zaufania i stworzenia zdrowego środowiska. Może to być swego rodzaju "domowy kontrakt", który powinien zostać spisany i podpisany przez wszystkich dorosłych członków rodziny. Oto przykładowe zasady:

• Zakaz grania w domu: Absolutny zakaz wszelkich form hazardu w domu (online, loterie, zdrapki).
• Obowiązek uczestnictwa w terapii: Regularne uczęszczanie na terapię indywidualną i/lub grupową dla hazardzisty oraz dla bliskich.
• Transparentność finansowa: Pełny wgląd w finanse, brak tajemnic związanych z pieniędzmi.
• Konsekwencje złamania zasad: Jasno określone konsekwencje, np. tymczasowe wyprowadzenie się z domu, brak dostępu do wspólnych środków.
• Brak alkoholu/narkotyków: Często hazard idzie w parze z innymi używkami, dlatego warto wprowadzić zakaz ich spożywania.

Kluczem jest konsekwentne egzekwowanie tych zasad. Bez konsekwencji, kontrakt pozostanie tylko pustym dokumentem.

Ochrona finansów rodziny przed długami hazardzisty

Kiedy w rodzinie pojawia się problem uzależnienia od hazardu, ochrona finansów staje się absolutnym priorytetem. Długi hazardzisty mogą zrujnować całą rodzinę, dlatego często konieczne jest podjęcie konkretnych kroków prawnych i organizacyjnych, aby zabezpieczyć majątek przed katastrofą. To nie jest egoizm, to odpowiedzialność za siebie i innych członków rodziny.

Rozdzielność majątkowa: Kiedy i jak ją wprowadzić?

Rozdzielność majątkowa to kluczowe narzędzie prawne, które może ochronić majątek jednego z małżonków przed długami drugiego. Jeśli żyjesz w związku małżeńskim i Twój partner/partnerka jest uzależniony/a od hazardu, ustanowienie rozdzielności majątkowej jest krokiem, który należy poważnie rozważyć. Można ją wprowadzić:

• U notariusza: Jeśli oboje małżonkowie zgadzają się na rozdzielność, mogą podpisać umowę majątkową (intercyzę) u notariusza. Jest to najszybsza i najprostsza droga.
• Sądownie: Jeśli jeden z małżonków nie wyraża zgody, rozdzielność majątkową można ustanowić sądownie. W przypadku uzależnienia od hazardu, sąd zazwyczaj przychyla się do wniosku, uznając, że uzależnienie zagraża dobru rodziny.

Ustanowienie rozdzielności oznacza, że każdy z małżonków odpowiada za swoje długi wyłącznie swoim majątkiem osobistym, a majątek wspólny przestaje istnieć. To zabezpiecza Twoje dochody i oszczędności przed roszczeniami wierzycieli hazardzisty.

Zarządzanie domowym budżetem w kryzysie: Przejmij pełną kontrolę

W sytuacji, gdy hazard zagraża finansom rodziny, przejęcie pełnej kontroli nad budżetem domowym jest niezbędne. Oto praktyczne wskazówki:

• Monitoruj wszystkie wydatki: Dokładnie śledź każdy wpływ i wydatek. Wyciągi bankowe, rachunki, paragony nic nie powinno umknąć Twojej uwadze.
• Stwórz budżet awaryjny: Ogranicz wszelkie zbędne wydatki. Skup się na pokryciu podstawowych potrzeb (jedzenie, mieszkanie, leki) i spłacie najważniejszych zobowiązań.
• Zabezpiecz ważne dokumenty finansowe i osobiste: Przechowuj je w bezpiecznym miejscu, do którego hazardzista nie ma dostępu. Dotyczy to dowodów, kart bankomatowych, umów kredytowych, aktów własności.
• Przejmij kontrolę nad płatnościami: Jeśli to możliwe, Ty opłacaj wszystkie rachunki i zarządzaj przelewami, aby mieć pewność, że pieniądze są przeznaczane na właściwe cele.
• Ogranicz dostęp do gotówki: Staraj się płacić kartą, aby mieć pełen wgląd w historię transakcji. Unikaj posiadania dużych sum gotówki w domu.

Co zrobić z wierzycielami i komornikiem? Porady prawne

Kiedy pojawiają się wierzyciele i komornik, sytuacja staje się bardzo stresująca. Ważne jest, aby pamiętać, że bliscy nie są automatycznie odpowiedzialni za długi hazardzisty, jeśli nie byli współkredytobiorcami lub nie ma wspólności majątkowej. Oto, co możesz zrobić:

• Nie podpisuj niczego: Absolutnie nie podpisuj żadnych dokumentów, poręczeń ani zobowiązań dotyczących długów hazardzisty bez konsultacji z prawnikiem.
• Zbieraj dokumentację: Gromadź wszelkie pisma od wierzycieli, komorników, umowy kredytowe.
• Konsultacja z prawnikiem: Jak najszybciej skonsultuj się z prawnikiem specjalizującym się w prawie rodzinnym lub cywilnym. Pomoże Ci on zrozumieć Twoje prawa i obowiązki oraz podjąć kroki w celu ochrony majątku rodziny.
• Poinformuj wierzycieli o rozdzielności majątkowej: Jeśli masz rozdzielność majątkową, poinformuj o tym wierzycieli, przedstawiając odpowiednie dokumenty.
• Nie ukrywaj się: Unikanie kontaktu z wierzycielami może pogorszyć sytuację. Działaj aktywnie, ale zawsze z rozwagą i po konsultacji prawnej.

Profesjonalna pomoc: Gdzie szukać wsparcia dla hazardzisty?

Profesjonalna pomoc jest absolutnie niezbędna do wyleczenia z uzależnienia od hazardu. Samodzielne wyjście z nałogu jest niezwykle trudne, a często wręcz niemożliwe. Jako Nataniel Grabowski, zawsze podkreślam, że to właśnie specjaliści są w stanie dostarczyć narzędzi i wsparcia, które pozwolą hazardziście rozpocząć proces zdrowienia. W Polsce istnieje wiele miejsc, gdzie można szukać takiej pomocy.

Terapia uzależnień: Jak wygląda i na czym polega jej skuteczność?

Podstawą leczenia uzależnienia od hazardu jest psychoterapia. Może ona przyjmować formę:

• Terapii indywidualnej: Podczas której pacjent pracuje z terapeutą nad zrozumieniem przyczyn swojego uzależnienia, identyfikacją wyzwalaczy, nauką radzenia sobie z pokusą i rozwijaniem zdrowych mechanizmów obronnych.
• Terapii grupowej: Gdzie pacjenci dzielą się swoimi doświadczeniami, uczą się od siebie nawzajem i otrzymują wsparcie od osób z podobnymi problemami. Grupa daje poczucie wspólnoty i zmniejsza poczucie izolacji.

Terapia często odbywa się w specjalistycznych ośrodkach leczenia uzależnień, zarówno publicznych, jak i prywatnych. Najskuteczniejsze są zazwyczaj podejścia poznawczo-behawioralne (CBT), które koncentrują się na zmianie myśli i zachowań związanych z hazardem. Skuteczność terapii polega na tym, że pomaga ona uzależnionemu odzyskać kontrolę nad swoim życiem, nauczyć się funkcjonować bez hazardu i odbudować zniszczone relacje.

Anonimowi Hazardziści (AH): Siła wsparcia grupy

Anonimowi Hazardziści (AH) to wspólnota osób, które dzielą się swoim doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój wspólny problem i pomóc innym w zdrowieniu z uzależnienia od hazardu. To bezcenne źródło wsparcia rówieśniczego. Spotkania AH opierają się na programie 12 kroków, który pomaga w duchowym i emocjonalnym rozwoju. Anonimowość i poczucie wspólnoty są kluczowe hazardzista widzi, że nie jest sam ze swoim problemem, co jest niezwykle motywujące. Mityngi AH są dostępne w wielu miastach Polski i stanowią ważny element długoterminowego zdrowienia.

Ośrodek zamknięty czy terapia ambulatoryjna? Co wybrać?

Wybór formy terapii zależy od wielu czynników, w tym od stopnia uzależnienia, dostępnego wsparcia środowiskowego i indywidualnej sytuacji życiowej hazardzisty:

• Ośrodek zamknięty (stacjonarny): Jest zalecany w przypadku silnego uzależnienia, gdy hazardzista nie jest w stanie samodzielnie przerwać grania, ma poważne problemy finansowe, rodzinne lub zdrowotne. Oferuje intensywną terapię w bezpiecznym, kontrolowanym środowisku, z dala od pokus. Często trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.
• Terapia ambulatoryjna: Może być prowadzona indywidualnie lub grupowo, a pacjent uczęszcza na sesje, jednocześnie kontynuując codzienne życie. Jest odpowiednia dla osób z mniejszym stopniem uzależnienia lub jako kontynuacja leczenia po pobycie w ośrodku zamkniętym. Wymaga dużej motywacji i wsparcia ze strony bliskich.

Decyzja o wyborze formy leczenia powinna być zawsze podjęta po konsultacji ze specjalistą psychologiem, terapeutą uzależnień lub psychiatrą, który oceni sytuację i zarekomenduje najodpowiedniejszą ścieżkę.

Wsparcie dla bliskich: Jak zadbać o siebie w trudnej sytuacji?

Uzależnienie hazardzisty to dramat, który dotyka całą rodzinę. Bliscy często skupiają się wyłącznie na problemie uzależnionego, zapominając o własnym zdrowiu psychicznym i potrzebach. W mojej pracy widzę, jak destrukcyjny wpływ ma to na ich życie, prowadząc do chronicznego stresu, lęku, poczucia winy, a nawet współuzależnienia. Pamiętaj, że zadbanie o siebie nie jest egoizmem, lecz koniecznością, aby móc skutecznie wspierać bliskiego i chronić własne zdrowie.

Czym jest współuzależnienie i jak wpływa na Twoje życie?

Współuzależnienie to wzorzec zachowań, w którym bliscy osoby uzależnionej nieświadomie podtrzymują nałóg, jednocześnie tracąc własną tożsamość i skupiając całe swoje życie na problemie hazardzisty. Oto, jak się objawia i jakie ma konsekwencje:

• Nieświadome podtrzymywanie nałogu: Spłacanie długów, tuszowanie problemów, usprawiedliwianie zachowań hazardzisty.
• Chroniczny stres i lęk: Ciągłe napięcie związane z nieprzewidywalnością zachowań uzależnionego i obawą o przyszłość.
• Poczucie winy i wstydu: Bliscy często obwiniają się za nałóg partnera/partnerki, czują wstyd przed otoczeniem.
• Utrata własnej tożsamości: Całe życie kręci się wokół problemu uzależnienia, a własne potrzeby, pasje i marzenia schodzą na dalszy plan.
• Problemy zdrowotne: Długotrwały stres może prowadzić do problemów ze snem, trawieniem, depresji, stanów lękowych.

Zrozumienie współuzależnienia to pierwszy krok do jego przezwyciężenia i odzyskania kontroli nad własnym życiem.

Gdzie szukać wsparcia dla siebie? Terapia i grupy dla rodzin

Podobnie jak hazardzista, bliscy również potrzebują profesjonalnej pomocy. Oto, gdzie możesz jej szukać:

• Poradnie leczenia uzależnień: Wiele z nich oferuje wsparcie psychologiczne i terapię dla rodzin osób uzależnionych.
• Terapeuci specjalizujący się w pracy z rodzinami uzależnionych: Terapia indywidualna lub rodzinna może pomóc w zrozumieniu dynamiki uzależnienia i nauczeniu się zdrowych wzorców komunikacji.
• Grupy wsparcia dla współuzależnionych: Takie jak Al-Anon (dla rodzin alkoholików, ale pomocne również w innych uzależnieniach), Nar-Anon (dla rodzin narkomanów) czy specjalistyczne grupy dla rodzin hazardzistów. Dają one poczucie wspólnoty, zrozumienia i możliwość dzielenia się doświadczeniami.
• Psychologowie i psychoterapeuci: Mogą pomóc w radzeniu sobie ze stresem, lękiem, depresją i odbudowaniu poczucia własnej wartości.

Nie bój się prosić o pomoc. To oznaka siły, a nie słabości.

Przeczytaj również: Uzależnienie od leków przeciwbólowych: rozpoznaj objawy i działaj

Jak radzić sobie ze stresem, lękiem i poczuciem winy?

Życie z hazardzistą generuje ogromne pokłady stresu, lęku i poczucia winy. Oto praktyczne porady, jak sobie z nimi radzić:

• Nie obwiniaj się: Pamiętaj, że nie jesteś odpowiedzialny/a za nałóg bliskiej osoby. Uzależnienie to choroba, a nie Twoja wina.
• Dbanie o własne potrzeby: Znajdź czas na swoje hobby, odpoczynek, sport. Dbaj o zdrową dietę i wystarczającą ilość snu. To nie jest egoizm, to inwestycja w Twoje zdrowie.
• Techniki relaksacyjne: Medytacja, joga, ćwiczenia oddechowe mogą pomóc w redukcji napięcia i lęku.
• Poszukiwanie wsparcia u przyjaciół i rodziny: Rozmowa z zaufanymi osobami, które Cię rozumieją, może przynieść ulgę i poczucie, że nie jesteś sam/a.
• Ustalanie zdrowych granic: Naucz się mówić "nie", gdy czujesz się przeciążony/a. Chroń swój czas i energię.
• Skupienie na tym, na co masz wpływ: Nie możesz kontrolować zachowań hazardzisty, ale możesz kontrolować swoje reakcje i swoje działania. Skup się na tym, co możesz zmienić.